Comité Cidadán de Emerxencia para a Ría de Ferrol

Martes, 19 de Setembro de 2006

Marisqueo en zonas “C”, reto para un diálogo urxente

Por Carmelo Teixeiro,
Coordinador do Comité Cidadan de Emerxencia para a Ría de Ferrol.

A situación crítica de Ría de Ferrol víase vir desde 1981 cando xa existía un proxecto de saneamiento integral para a cidade de Ferrol con colector, depuradora e 1.400 millóns de pesetas de entón nos orzamentos do estado. No ano 1989, con goberno tripartito na Xunta, o proxecto foi ampliado a toda Ría no Plan europeo de Desenvolvemento Rexional 1989-1993, que inclueu os saneamientos integrales das marxes esquerda e dereita de Rías da Coruña, Ferrol, Arousa, Pontevedra e Vigo, con 21.480 millóns de pesetas das 1989, procedentes dos primeiros fondos europeos que se dispoñían en Galicia.

A partir de 1990, con Fraga na Xunta, ese saneamiento integral quedou ralentizado. Finaliza 2006 e aínda non se realizou en ningunha das cinco rías. Na de Ferrol só constrúese para a beira norte de Neda, Naron e Ferrol, sen proxecto para Fene e Mugardos, coa complicidade dos seus xestores municipais por motivos inexplicables que hoxe saltan á vista. Os fondos europeos asignados, cada ano fóronse gastando a capricho de quenes mandaban na Xunta ou Goberno Central, paseo marítimo da Coruña, Autovías Barreirros-Bahamonde, Santiago-Ourense, etc. En o saneamento integral das Rías os fondo europeos financian un 85% do seu custo. Non é a Confederación Hidrográfica quen aporta ese financiamento, é a Unión Europea, pero cada vez queda menos tempo para os devanditos fondos debido á ampliación a países máis pobres.

A actividade industrial foi diminuíndo en grandes empresas como as actuais Navantia, antigas Bazan en Ferrol e Astano en Fene, esta última con moi pouca actividade nos últimos cinco anos. Pero desde o ano 1990 aumentou a actividade de pequenas empresas como “Forestal do Atlántico S.A.”, coa sua Fabrica de colas de urea, de cuxos vertidos en ocasións vense como flotan grumos viscosos do tamaño duns dez centímetros de restos de cola de urea, así mesmo as pedras próximas á saída de vertidos poden verse dunha cor branca e pegadas coma se estivesen unidas por soldadura. Por iso neste asunto está implicada tamén a Consellería de Industria que vén dando autorizacións e licenzas a industrias contaminantes.

Desde fai uns dez anos no fondo de Ría estanse acumulando e podrecendo moitas toneladas de vieira, prohibida a súa extracción pola toxina amnésica cuxo crecemento foi acelerado en exceso por nutrientes dos vertidos urbanos, pero tamén polos de cola de urea de Forestal do Atlántico. Por outra banda os vertidos en Ría provocaron a cualificación de zona C para áreas contaminadas onde as extraccions de marisco non poden venderse directamente ao consumidor e desde fai varios anos se viña atrasando a súa aplicación.

As modificacións urbanísticas nos concellos de Ría fixéronse co visto bo da Consellería de Ordenación do Territorio, organismo competente na ordenación do territorio e do articulo 12 da directiva Seveso II, sobre distancias suficientes de actividades nocivas ou perigosas ás vivendas e zonas de interese natural ou publico. Permitiron que os vertidos urbanos fecales e outros a Ría aumenten un 50%, porque nestes últimos 25 anos coas zonas rurales os concellos construíron canalizaciones que levan os seus vertidos a Ría, cuxa renovación coas mareas é parcial por un estreito e sinuoso canle de 4,5 quilómetros de longo e douscentos metros de ancho, que comunica co océano Atlántico. Na Ría de Ferrol así mesmo está pendente un plan de usos que non pode ser atrasado máis, mentres que esta Consellería distinguiuse únicamente co cese de Romeu Caramelo no 2001 para dar vía libre a Reganosa, actividade que de entrar en funcionamento aniquilaría a riqueza marisqueira cun vertido de 300.000 toneladas diarias de augas moli frias, esterilizadas e con restos de cloro que darían a puntilla á situación critica de Ría.

Algunha opinión interesada ou de “pau de cego” bota a culpa ao Porto Exterior construído despois do ano 2002, pero está claro que non é a causa da cualificación de zona C que impide vender ao publico as ameixas, nin da toxina amnésica pola que se prohibe as extracción das vieiras.

O que antes non se fixo hai agora que aceleralo ou corrixir o que se fixo mal. O diálogo debe ser impulsado con urxencia desde a Xunta de Galicia coas Cofradías de Mariscadores de Ría de Ferrol, vindo os responsables autonómicos a Ferrol, como tamén van a outras Rías. Pero tamén é urxente o dialogo entre as tres Cofradías, para unha postura unida nas solucións transitorias entre tanto non estea realizado o saneamiento integral de Ría, agora atrasado para o ano 2009, descartando as indemnizacións para abandonar a actividade do marisqueo e descartando tamén a morte de Ría proposta no ano 1997 en un libro prologado polo entón Conselleiro de Pesca. O numero actual de 700 mariscadores de Ría pódese multiplicar por tres despois do saneamiento integral. Existen solucións técnicas viables que desde a Xunta deben financiarse e impulsarse, con recursos dos organismo autonómicos implicados nas causas: Consellerias de Pesca, Medioambiente, Ordenación do Territorio e Industria, a fin de que na fase transitoria dos próximos tres a cinco anos, as extracciones de marisco permitan sobrevivir aos actuais 700 mariscadores. Por iso urxe moito ese dialogo.

En español

Por: Comité Cidadán | Noticias | Comentarios (0) | Referencias (0)