Comité Cidadán de Emerxencia para a Ría de Ferrol

Martes, 19 de Setembro de 2006

¡Diálogo Xunta de Galicia e Mariscadores para salvar a ría de Ferrol!

Ilma Sra. Dª. María del Carme Gallego Calvar
Conselleira de Pesca e Asuntos Marítimos

Srs. Conselleiros de Medio Ambiente, Ordenación do Territorio e Industria.


Asunto: Declaración de Zonas “C” de marisqueo en Ría de Ferrol e urxente diálogo coas Cofradías de mariscadores de Ría e os seus Concellos, por parte de todos os organismos autonómicos implicados nas causas durante os últimos 25 anos, financiando e impulsando solucións técnicas viables a fin de lograr o mais pronto posible solucións transitorias que permitan sobrevivir aos actuais 700 mariscadores ata que o saneamento integral de Ría permita recuperar as condicións de marisqueo cualificables como zona “B” ou “A”.

Carmelo Teixeiro Menéndez, na súa condición de Coordinador do Comité Cidadán de Urxencia para Ría de Ferrol, no que participa un gran número de asociacións cidadás, ecoloxistas e culturais, expón:

A situación crítica de Ría de Ferrol víase vir desde 1981 cando xa existía un proxecto de saneamento integral para a cidade de Ferrol con colector, depuradora e 1.400 millóns de pesetas de entón nos orzamentos do estado. No ano 1989, con goberno tripartito na Xunta, o proxecto foi ampliado a toda Ría no Plan europeo de Desenvolvemento Rexional 1989-1993, que incluíu os saneamentos integrais das marxes esquerda e dereita de Rías da Coruña, Ferrol, Arousa, Pontevedra e Vigo, con 21.480 millóns de pesetas das de 1989, procedentes dos primeiros fondos europeos que se dispoñían en Galicia.

A partir de 1990, co Sr Fraga na Xunta, ese saneamento integral quedou ralentizado e próximo a finalizar o ano 2006 aínda non se realizou en ningunha das cinco rías. Na de Ferrol só constrúese para a beira norte de Neda, Narón e Ferrol, sen proxecto para Fene e Mugardos. Os fondos europeos asignados, cada ano fóronse gastando a capricho de quén mandaban na Xunta ou Goberno Central, paseo marítimo da Coruña, Autovías Barreiros-Bahamonde, Santiago-Ourense, etc. No saneamento integral das Rías a xestión da obra compete á Consellería de Medio Ambiente, os fondo europeos financian un 85% do seu custo e a Confederación Hidrográfica canaliza ese financiamento, pero cada vez queda menos tempo para dispoñer dos devanditos fondos debido á ampliación comunitaria a países máis pobres.

A actividade industrial diminuíu en grandes empresas como as actuais Navantia, antigas Bazán en Ferrol e Astano en Fene, esta última con moi pouca actividade nos últimos cinco anos, os seus vertidos deben ser moito menores os de fai 25 anos. Pero desde o ano 1990 aumentou a actividade de pequenas empresas como “Forestal del Atlántico S.A.” coa súa fábrica de colas de urea, cuxos vertidos en ocasións provocan grumos de restos de cola de urea, que flotan como vultos viscosos cun grosor de cinco a dez centímetros, así mesmo as pedras próximas á saída deses vertidos poden verse dunha cor branca e pegadas coma se estivesen unidas por soldadura. Nos vertidos industriais están implicadas as Consellerías de Industria e Medioambiente que veñen dando as autorizacións de actividade e vertidos.

Desde fai uns dez anos no fondo de Ría estanse acumulando e podrecendo moitas toneladas de vieira, prohibida a súa extracción pola toxina amnésica cuxo crecemento foi acelerado polos exceso por nutrientes dos vertidos urbanos, pero tamén polos de cola de urea de Forestal do Atlántico, véxase o informe dun biólogo que se acompaña na paxina cinco do anexo.

As modificacións urbanísticas nos concellos de Ría fixéronse co visto bo da Consellería de Ordenación do Territorio, organismo competente no articulo 12 da directiva 97/82/CE (Seveso II), sobre distancias suficientes de actividades nocivas ou perigosas ás vivendas e zonas de interese natural ou publico. Pero os vertidos urbanos fecais e outros a Ría aumentaron un 100% ou máis nestes últimos 25 anos, porque nas zonas rurais os concellos construíron canalizacións para levar os seus vertidos a Ría, cuxa renovación coas mareas é parcial por un sinuoso canle de 4,5 quilómetros de longo e douscentos metros de ancho, que comunica co océano Atlántico. A Directiva Europea 91/492/CEE que establece as zonas “A”, “B” e “C” para produción de moluscos bivalvos entrou en vigor o 1 de xaneiro de 1993, é dicir, desde fai 13 anos todos os organismos autonómicos implicados deberían habela aplicado e adoptar medidas para reducir a contaminación das Rías.

Na Ría de Ferrol está pendente a elaboración e aprobación dun plan de usos polos organismos competentes que non pode ser atrasado máis, entre eles a Autoridade Portuaria e a Dirección Xeral de Costas dependente da Consellería de Pesca. A Consellería de Ordenación do Territorio nestes últimos anos o seu maior énfases púxoo negativamente co cese no 2001 do entón Presidente da Autoridade Portuaria, Guillermo Romeu Caramelo, para dar vía libre á Planta de Gas de Reganosa, actividade que se chega a entrar en funcionamento aniquilaría a riqueza marisqueira cun vertido de 300.000 toneladas diarias de augas moi frías, esterilizadas e con restos de cloro, que destruirían do auga do mar o plancton, ovocitos, larvas, é dicir, a un gran volume de auga da Ría se eliminaría a base da cadea trófica, cuns vertidos diarios contaminantes mais de tres veces maiores que a cantidade actual de vertidos, segundo un proxecto de vertidos de febreiro de 2005 autorizado o 13 de decembro de 2005, por “Augas de Galicia”, organismo dependente da Consellería de Medioambiente, contra o que presentaron recursos de Alzada as tres Cofradías de Mariscadores da Ría e outras Asociacións cívicas, ecoloxistas e culturais, do que aínda non recibiron resposta, véndose obrigadas a presentar un contencioso nos tribunais.

O retraso durante moitos anos das actuacións da Xunta de Galicia no saneamento integral da Ría, e o permitir aumentar os vertidos urbanos e industriais de pequenas empresas, provocou a cualificación de zona “C” para áreas onde o marisco extraído non pode venderse directamente ao consumidor. Algunha opinión interesada ou de pau de cego bota a culpa ao Porto Exterior construído despois do ano 2002, pero está claro que esa non é a causa da cualificación de zona “C” que impide vender ao publico as ameixas, nin da toxina amnésica pola que desde fai dez anos se prohibe as extracción das vieiras.

O que antes non se fixo agora hai que aceleralo ou corrixir o que se fixo mal. O dialogo debe ser impulsado con urxencia desde a Xunta de Galicia coas Cofradías de Mariscadores de Ría de Ferrol, vindo os responsables autonómicos a Ferrol, como tamén van a outras Rías, a fin de lograr un consenso coas tres Cofradías nas solucións transitorias, entre tanto non estea realizado o saneamento integral da Ría, agora atrasado para o ano 2009, pero que estivo prometido para o ano 1995 no chamado “Plan Ferrol” asinado polo entón presidente da Xunta de Galicia.

Segundo expertos consultados o número actual de 700 mariscadores pode multiplicarse por tres despois do saneamento integral da Ría de Ferrol, sendo xa que logo o marisqueo a actividade que pode ser mais importante nun futuro próximo en numero de emprego posible. Por ilo deben descartarse as indemnizacións para abandonar o marisqueo, e tamén descartar a morte de Ría proposta en 1997 nun libro de Ernesto Penas prologado polo entón Conselleiro de Pesca Amancio Landin, do que no anexo acompañase a portada e paxinas, onde consta dita nefasta proposta que evidencia as anómalas actuacións da Xunta.

Por todo iso SOLICITA que a Xunta de Galicia financie e impulse solucións técnicas viables, con recursos dos organismo autonómicos implicados nas causas durante os últimos 25 anos: Consellerías de Pesca, Medioambiente, Ordenación do Territorio e Industria, ademais dos da Autoridade Portuaria de Ferrol, a fin de que nos próximos tres a cinco anos, con extraccións no marisqueo poidan sobrevivir os actuais 700 mariscadores, ata que o saneamento integral de Ríaa permita rexenerar todas as zonas de marisqueo para que poidan ser cualificables como zona “B” ou “A”, sendo para iso urxente o diálogo a iniciativa dos organismos autonómicos coas Cofradías de Mariscadores e Concellos de Ría.

Ferrol 18 de setembro de 2006.

Este mesmo escrito e anexos, foi enviado por fax o luns 18 de setembro aos Conselleiros/as de Pesca, Medio Ambiente, Ordenación do Territorio e Industria, implicadas todas elas nos últimos 25 anos nos retrasos do saneamento integral e nos vertidos urbanos e industriais, para que todas elas aporten solucións e recursos na fase transitoria mentres non se produzan efectos do saneamento integral.

Por: Comité Cidadán | Noticias | Comentarios (0) | Referencias (0)